Aktivnosti

U Laboratoriji za električne veličine vrše se poslovi koji se odnose na:

  • ostvarivanje, čuvanje, održavanje i usavršavanje državnog etalona električnih veličina u Crnoj Gori;
  • obezbjeđivanje metrološke sljedivosti u oblasti električnih veličina u Crnoj Gori, prenosom jedinice električnih veličina sa državnog etalona na sekundarne i radne etalone;
  • razvoj mjernih metoda za prenošenje jedinica električnih veličina;
  • kalibraciju mjerila/etalona električnih veličina;
  • učešće u međulaboratorijskim poređenjima;
  • utvrđivanje propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva za ispitivanje tipa mjerila za mjerila električnih veličina;
  • ovjeravanje mjerila električnih veličina.

Državni etalon

Državni etalon u Laboratoriji za električne veličine prestavlja digitalni multimetar visoke preciznosti, tipa 8508A, proizvođača FLUKE. Sa rezolucijom od 8,5 digita, izuzetnom linearnošću i niskim nivoom šuma, digitalni multimetar FLUKE 8508A obezbjeđuje najtačnija mjerenja komercijalno dostupnih mjernih instrumenata danas za oblast mjerenja napona, struje i otpornosti. Pored tačnosti multimetra veoma je važna i njegova stabilnost. Multimetar FLUKE 8508A obezbjeđuje dugoročnu stabilnost od 2,7 ppm, a kratkoročnu stabilnost od 0,5 ppm, obezbjeđujući povjerenje u mjerenja tokom cijele godine.

Opsezima za mjerenje napona multimetra FLUKE 8508A od 200mV do 1 kV, i opsegom frekvencije do 1 MHz za mjerenje naizmjeničnog napona, pokrivena su sva mjerenja napona niskih frekvencija. Opsezi za mjerenje struje su od 100 μA do 20 A pri frekvencijama od 1 Hz do 100 kHz za mjerenje naizmjenične struje. Multimetar FLUKE 8508A može da mjeri otpornost u opsezima od 2 Ω do 20 G Ω, sa mogućnošću odabira rezoucije od 5,5 do 8,5 digita.

Šema sljedivosti

Laboratorija za električne veličine ostvaruje sljedivost preko digitalnog multimetra, tipa 8508A, proizvođača FLUKE. Eksterne kalibracije referentnih etalona i opreme iz Laboratorije za električne veličine sprovode se u laboratorijama nacionalnih metroloških instituta ili ovlašćenih instituta (EURAMET Designated Institutes) koji imaju objavljen CMC u bazi podataka BIPM-a ili su akreditovane od strane akreditacionog tijela potpisnika EA MLA sporazuma.

Kalibracija etalona

Akreditovano područje:

Kalibracije kalibratora (izvora napona, struje ili otpornosti) u opsegu:

  • jednosmjerni napon od 0 mV do 1000 V;
  • naizmjenični napon od 10 mV do 200 mV (50 Hz – 100 kHz), od 200 mV do 2 V (50 Hz – 1 MHz), od 2 V do 20 V (50 Hz – 500 kHz), od 20 V do 200 V  (50 Hz do 100kHz) i od 200 V do 700 V (50 Hz – 1 kHz);
  • jednosmjerna struja od 0,1 mA do 10 A;
  • naizmjenična struja u opsegu od 0,1 mA do 0,2 mA (50 Hz – 1 kHz), od 0,2 mA do 2 mA (45 Hz – 10 kHz), 2 mA do 20 mA (45 Hz – 10 kHz), 20 mA do 200 mA (45 Hz – 10 kHz), od 200 mA do 2 A (45 Hz – 10 kHz) i od 2 A do 10 A (45 Hz – 10 kHz);
  • otpornost od 1Ω do 100 MΩ.

Kalibracije multimetara (analognih i digitalnih) u opsegu:

  • jednosmjerni napon u opsegu od 0 mV do 1000 V;
  • naizmjenični napon u opsegu od 100 mV do 3,3 V (50 Hz – 100 kHz), od 3,3 V do 33 V (50 Hz – 100 kHz), od 33 V do 330 V (50 Hz – 100 kHz) i od 330 V do 700 V (50 Hz – 1 kHz);
  • jednosmjerna struja u opsegu od 0,1 mA do 10 A;
  • naizmjenična struja u opsegu od 0,1 mA do 0,2 mA (45 Hz – 1 kHz), od 0,2 mA do 3 A (45 Hz – 10 kHz) i od 3 A do 10 A (45 Hz – 5 kHz);
  • otpornost u opsegu od 1Ω do 100 MΩ.

Kalibracije mjernih kliješta u opsegu:

  • jednosmjernog napona od 0 mV do 1000 V, naizmjeničnog napona od 100 mV do 600 V (45 Hz do 65 Hz);
  • jednosmjerne struje od 0,1 A do 500 A, naizmjenične struje od 0,1 A do 500 A (45 Hz do 65 Hz);
  • otpornosti od 1Ω do 40 MΩ.

Opseg akreditacije Laboratorije za električne veličine

Ovjeravanje mjerila

U Laboratoriji za električne veličine sprovodi se postupak pregleda mjerila za ispitivanje mjera zaštite u elektrotehnici da bi se utvrdila ispunjenost propisanih metroloških zahtjeva u cilju njihovog ovjeravanja.

Odobrenje tipa mjerila

U cilju provjere ispunjenosti propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva za određivanje tipa mjerila, Laboratorija za električne veličine sprovodi postupak ispitivanja tipa sljedećih mjerila iz oblasti mjerenja električnih veličina u skladu sa Uredbom o zakonskim mjerilima za koje je obavezno ovjeravanje, odnosno odobrenje tipa mjerila („Sl. list CG”, br. 81/09):

  • mjerila za ispitivanje mjera zaštite u elektrotehnici.

Kontakt

Rukovodilac laboratorije:

Dejan Sokić, dipl. ing.
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail: dejan.sokic@metrologija.gov.me

Zamjenik rukovodioca laboratorije:

Milan Perović, Spec. App.
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail: milan.perovic@metrologija.gov.me