Aktivnosti

U Laboratoriji za masu realizuju se poslovi koji se odnose na:

  • ostvarivanje, čuvanje, održavanje i usavršavanje državnog etalona mase u Crnoj Gori;
  • obezbjeđivanje metrološke sljedivosti u oblasti mase u Crnoj Gori prenosom jedinice mase sa državnog etalona na sekundarne i radne etalone mase;
  • razvoj mjernih metoda za prenošenje jedinice mase;
  • kalibraciju tegova klase tačnosti E2, F1, F2, M1 i M2;
  • kalibraciju tegova slobodnih nazivnih masa koji nijesu u skladu s preporukom OIML R 111:2004;
  • kalibraciju vaga sa neautomatskim funkcionisanjem;
  • učešće u međulaboratorijskim poređenjima;
  • utvrđivanje propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva za određivanje tipa mjerila za mjerila mase;
  • ovjeravanje tegova klase tačnosti F1, F2, M1 i M2.

Državni etalon

Državni etalon predstavljaju garniture tegova klase tačnosti E1 od 1 mg do 20 kg, odnosno etaloni najboljih metroloških svojstava u Crnoj Gori, koji služe kao osnova za određivanje vrijednosti svih drugih etalona mjerne jedinice za masu. Tegovi nazivne mase od 1 mg do 500 mg su u obliku žice, tegovi nazivne mase od 1 g i većih nazivnih masa su cilindričnog oblika, s drškom za prihvat. Svi tegovi su izrađeni u jednom komadu – monoblok konstrukcija, od nerđajućeg čelika visokog kvaliteta. Karakteristike tegova u pogledu mjerne nesigurnosti, maksimalno dozvoljene greške, magnetne susceptibilnosti i permeabilnosti su u granicama za klasu tegova E1 u skladu s preporukom OIML R111:2004.

Kalibracija etalona

Akreditovano područje:

  • kalibracija tegova klase tačnosti E2, F1, F2, M1 i M2 u osegu od 1 mg do 10 kg;
  • kalibracija tegova slobodnih nazivnih masa, čiji oblik i nazivna masa, nijesu u skladu sa preporukom OIML R 111:2004 u opsegu od 1 g do 50 kg;
  • kalibracija vaga sa neautomatskim funkcionisanjem do 2 000 kg, na mjestu upotrebe, u skladu sa EURAMET cg-18: Guidelines on the Calibration of Non-Automatic Weighing Instruments v.4.0 (11/2015).

Neakreditovano područje:

  • kalibracija tegova klase tačnosti E2, F1, F2, M1 i M2 nazivne mase 20 kg.

Opseg akreditacije Laboratorije za masu

Ovjeravanje mjerila

U Laboratoriji za masu se sprovodi postupak pregleda mjerila mase da bi se utvrdila ispunjenost propisanih metroloških zahtjeva u cilju ovjeravanja mjerila mase: tegovi klase tačnosti F1, F2, M1 i M2 od 1 mg do 20 kg.

Odobrenje tipa mjerila

U cilju provjere ispunjenosti propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva, za određivanje tipa mjerila, Laboratorija za masu sprovodi postupak ispitivanja tipa sljedećih mjerila iz oblasti mjerenja mase u skladu s Uredbom o zakonskim mjerilima za koje je obavezno ovjeravanje odnosno odobrenje tipa mjerila („Sl.list CG”, br. 81/09):

  • tegovi klase tačnosti F1, F2, M1 i M2;
  • vage s neautomatskim funkcionisanjem klase tačnosti (I), (II), (III) i (IIII);
  • vage s automatskim funkcionisanjem;
  • elektromehanički mjerni pretvarači za vage;
  • elektronski pokazni uređaj za vage.

Šema sledljivosti

Laboratorija za masu ostvaruje metrološku sljedivost kalibracijom garniture tegova klase tačnosti E1, u laboratorijama evropskih nacionalnih metroloških instituta (NMI) ili ovlašćenih instituta (Euramet Designated Institutes) koji imaju objavljen CMC u BIMP KCDB ili su akreditovani od strane akreditacionog tijela potpisnika EA MLA sporazuma. Kalibracija garniture tegova klase tačnosti E1 se sprovodi svake dvije godine naizmjenično. Kalibracija tegova nižih klasa tačnosti obavlja se opremom Laboratorije za masu, pri čemu se jedinica mase metodom direktnog poređenja prenosi na etalone nižih klasa tačnosti, preko kojih se jedinica mase prenosi s međunarodnog na niže hijerarhijske nivoe, prema laboratorijama nižeg nivoa do krajnjih korisnika u Crnoj Gori.

Kontakt

Rukovodilac laboratorije:
Tamara Bošković – Begenišić, dipl. biolog.
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail:  tamara.boskovic@metrologija.gov.me

Zamjenik rukovodioca laboratorije:
Budimir Vidaković, Spec. App.
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail:  budimir.vidakovic@metrologija.gov.me