Aktivnosti

U Laboratoriji za dužinu realizuju se poslovi koji se odnose na:

  • ostvarivanje, čuvanje, održavanje i usvršavanje državnog etalona dužine u Crnoj Gori;
  • obezbjeđivanje metrološke sljedivosti u oblasti dužine u Crnoj Gori prenosom jedinice dužine s državnog etalona na sekundarne i radne etalone dužine;
  • razvoj mjernih metoda za prenošenje jedinice dužine;
  • kalibraciju planparalelnih graničnih mjera, pomičnih mjerila, mikrometara, mjernih satova, mjernih lenjira i mjernih traka;
  • učešće u međulaboratorijskim poređenjima;
  • utvrđivanje propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva za određivanje tipa mjerila za mjerila dužine;
  • ovjeravanje mjerila dužine opšte namjene i mjerila visine.

Državni etalon

Državni etalon dužine predstavljaju planparalelne granične mjere klase K, proizvođača MAHR izrađene od čelika i to:

  • garnitura planparalelnih graničnih mjera mjernog područja od 0,5 mm do 100 mm;
  • duge planparalelne granične mjere MAHR, klase K, mjernog područja od 100 mm do 500 mm.

Kalibracija etalona

Akreditovano područje:

  • planparalelne granične mjere u opsegu od 0,5 mm do 100 mm;
  • pomična mjerila (digitalna skala) u opsegu od 0 mm do 300 mm;
  • pomična mjerila (analogna skala) u opsegu od 0 mm do 300 mm;
  • mikrometri za spoljašnja mjerenja (klasična skala) u opsegu od 0 mm do 150 mm;
  • mikrometri (digitalna skala) u opsegu od 0 mm do 150 mm;
  • mjerni satovi u opsegu od 0 mm do 100 mm;
  • mjerni lenjiri u opsegu od 0 m do 3 m;
  • mjerne trake u opsegu od 0 m do 200 m.

Neakreditovano područje:

  • duge planparalelne granične mjere u opsegu od 200 mm do 500 mm;
  • granična mjerila za otvore do Ø 80 mm;
  • etalon prstenovi do Ø 80 mm;
  • pomična mjerila do 1000 mm;
  • mikrometri do 600 mm;
  • štapni mikrometri do 100 mm;
  • trokraki mikrometri do 100 mm.

Opseg akreditacije Laboratorije za dužinu

Ovjeravanje mjerila

U Laboratoriji za dužinu se sprovodi postupak pregleda mjerila dužine da bi se utvrdila ispunjenost propisanih metroloških zahtjeva u cilju ovjeravanja mjerila dužine:

  • Mjerila dužine opšte namjene;
  • Mjerila visine.

Odobrenje tipa mjerila

U cilju provjere ispunjenosti propisanih tehničkih i metroloških zahtjeva, za određivanje tipa mjerila, Laboratorija za dužinu sprovodi postupak ispitivanja tipa sljedećih mjerila iz oblasti mjerenja dužine u skladu s Uredbom o zakonskim mjerilima za koje je obavezno ovjeravanje ,odnosno odobrenje tipa mjerila („Sl.list CG”, br. 81/09):

  • mjerila dužine opšte namjene;
  • automatska mjerila nivoa tečnosti u nepokretnim rezervoarima;
  • taksimetri.

Šema sledljivosti

Laboratorija za dužinu eksterne kalibracije svojih referentnih etalona, uređaja kao i opreme neophodne za ostvarivanje sljedivosti, obavlja u laboratorijama nacionalnih metroloških instituta (Euramet Designated Institutes) koji imaju objavljen CMC u bazi ključnih poređenja BIPM-a ili su akreditovani od strane akreditacionog tijela potpisnika EA MLA sporazuma. Uspostavljanje metrološke sljedivosti u oblasti dužine vrši se posredstvom mjernih uređaja:

  • komparatora za planparalelne granične mjere (0,5 mm − 100 mm);
  • helijum-neonskog laserskog interferometra talasne dužine 633 nm;
  • jednodimenzionalnog mjernog uređaja (0 mm − 600 mm);
  • jednodimenzionalnog mjernog uređaja za kalibraciju mjernih traka i lenjira (0 mm − 3000 mm).

Kontakt

Rukovodilac laboratorije:
Gordana Bajić, MSc
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail:  gordana.bajic@metrologija.gov.me

Zamjenik rukovodioca laboratorije:
Tomo Božović, dip. ing. maš.
tel: +382 20 601 360
+382 20 601 361
fax: +382 20 634 651
e-mail:  tomo.bozovic@metrologija.gov.me